TRƯỜNG THCS MỸ HÒA
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN 6 HỌC KÌ 1.

I. VĂN BẢN
1. Truyền thuyết là gì?
- Là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo. Truyền thuyết thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử được kể.
* Kể tên các câu chuyện truyền thuyết đã học:
Con Rồng cháu Tiên, Bánh chưng bánh giầy,Thánh Gióng., Sơn Tinh, Thủy Tinh, Sự tích Hồ Gươm.
2. Thế nào là truyện cổ tích:
- Là loại truyện dân gian kể về cuộc đời của một số kiểu nhân vật quen thuộc:
+ Nhân vật bất hạnh ( như người mồ côi, người con riêng, người em út, người có hình dạng xấu xí..)
+ Nhân vật dũng sĩ và nhân vật có tài năng kì lạ.
+ Nhân vật thông minh và nhân vật ngốc nghếch.
+ Nhân vật là động vật ( con vật biết nói năng hoạt động tính cách như con người)
- Truyện cổ tích thường có yếu tố hoang đường, thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của cái thiện đối với cái ác, cái tốt đối với cái xấu, sự công bằng đối với sự bất công.
* Kể tên các câu chuyện cổ tích đã học:
- Sọ Dừa, Thạch Sanh, Em bé thông minh., Cây bút thần., Ông lão đánh cá và con cá vàng.
3. Thế nào là truyện ngụ ngôn:
- Ngụ ngôn là những truyện kể bằng văn xuôi hoặc bằng văn vần mượn chuyện về loài vật, đồ vật hoặc về chính con người để nói bóng gió, kín đáo chuyện con người nhằm khuyên nhủ răn dạy con người một bài học nào đó trong cuộc sống.
* Các truyện ngụ ngôn đã học: Ếch ngồi đáy giếng, Thầy bói xem voi, Đeo nhạc cho mèo, Chân, Tay, Tai , Mắt, Miệng.
4. Thế nào là truyện cười:
- Là loại truyện kể về những hiện tượng đáng cười trong cuộc sống nhằm tạo ra tiếng cười mua vui hoặc phê phán những thói hư tật xấu trong xã hội.
* Các truyện cười đã học: Treo biển, Lợn cưới, áo mới.
Nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của các truyện đã học.
1. THÁNH GIÓNG.
* Nghệ thuật:
- Xây dựng người anh hùng cứu nước mang màu sắc thần kì với những chi tiết nghệ thuật kì ảo phi thường- hình tượng biểu tượng cho ý chí sức mạnh của cộng đồng người Việt trước hiểm họa xâm lăng.
- Cách thức xâu chuỗi những sự kiện lịch sử trong quá khứ với những hình ảnh thiên nhiên đất nước: truyền thuyết Thánh Gióng còn lí giải về ao hồ, núi Sóc, tre đằng ngà.
* Ý nghĩa:
- Ca ngợi hình tượng người anh hùng đánh giặc tiêu biểu cho sự trỗi dậy của truyền thống yêu nước, đoàn kết, tinh thần anh dũng, kiên cường của dân tộc ta.
2. SƠN TINH THỦY TINH.
* Nghệ thuât:
- Xây dựng hình tượng nhân vật mang dáng dấp thần linh với nhiều chi tiết tưởng tượng hoang đường. Tạo sự việc hấp dẫn. Dẫn dắt, kể chuyện lôi cuốn, sinh động
* Ý nghĩa:
- Giải thích hiện tượng mưa bão lũ lụt xảy ra ở Đồng bằng Bắc Bộ thuở các vua Hùng dựng nước.Thể hiện sức mạnh, ước mơ chế ngự thiên tai bảo vệ cuộc sống của người Việt cổ
3. THACH SANH
* Ý nghĩa:
Truyện thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về sự chiến thắng của những con người chính nghĩa, lương thiện.
* Nghệ thuật:
Sắp xếp các tình tiết tự nhiên khéo léo. Sử dụng các chi tiết thần kì như tiếng đàn thần, niêu cơm thần.Kết thúc có hậu thể hiện ước mơ, niềm tin vào đạo đức công lí xã hội và lí tửng nhân đạo yêu hòa bình theo quan niệm của nhân dân.
4. EM BÉ THÔNG MINH
* Ý nghĩa:
Truyện đề cao trí khôn dân gian, đề cao kinh nghiệm đời sống dân gian. Tạo ra tiếng cười
* Nghệ thuật:
Dùng câu đố thử tài - tạo ra tình huống thử thách để nhân vật bộc lộ tài năng phẩm chất. Cách dẫn dắt sự việc cùng với mức độ tăng dần của những câu đố và cách giải đố tạo nên tiếng cười hài hước.
5. ẾCH NGÒI ĐÁY GIẾNG
* Ý nghĩa : Truyện ngụ ý phê phán những kẻ hiểu biết hạn hẹp mà lại hênh hoang, đồng thời khuyên nhủ chúng ta phải mở rộng hiểu biết không chủ quan kiêu ngạo.
* Nghệ thuật:Xây dựng hình tượng gần gũi với đời sống. Cách nói bằng ngụ ngôn, cách giáo huấn tự nhiên đặc sắc.